Nie żyje Marian Jutrzenka Trzebiatowski. Leśnik, społecznik i strażnik pamięci regionu

23 kwietnia 2026 roku w wieku 88 lat zmarł Marian Jutrzenka Trzebiatowski z Brus – leśnik, społecznik, pasjonat historii oraz Zasłużony Obywatel Gminy Brusy.

Marian Jutrzenka Trzebiatowski urodził się 8 września 1937 roku w Wysokiej Zaborskiej, w rodzinie rolniczej. Był wdowcem, wychował troje dzieci. Uczył się w Collegium Marianum w Pelplinie, Technikum Leśnym w Rogozińcu oraz w Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu.

Swoją pracę zawodową rozpoczął we wrześniu 1957 roku w Nadleśnictwie Przymuszewo. Od stycznia 1961 roku był związany z Nadleśnictwem Klosnowo. Po połączeniu nadleśnictw w 1971 roku objął stanowisko adiunkta, a od 1984 roku pełnił funkcję zastępcy nadleśniczego. Na emeryturę przeszedł w 2003 roku. Był także członkiem Rady Zaborskiego Parku Krajobrazowego i współuczestniczył w przygotowywaniu Planu Ochrony Przyrody tego obszaru.

Znany był jako ceniony leśnik, ale także jako pasjonat historii lokalnej i dokumentalista dziejów regionu. Szczególną uwagę poświęcał losom mieszkańców gminy Brusy oraz leśników pomordowanych i deportowanych podczas II wojny światowej.

Efektem wieloletnich badań była książka „Martyrologia mieszkańców gminy Brusy”, wydana w 2008 roku i uzupełniona w 2010 roku. Jego opracowania wykorzystywano także w publikacjach takich jak „Martyrologium Leśników Polskich”, „Historia Brus i okolicy”, magazyn regionalny „Naji Gochë” oraz biuletyn „Ziemia Zaborska”.

W listopadzie 2008 roku podczas sympozjum z okazji 70-lecia Gryfa Pomorskiego przedstawił wkład leśników w rozwój ruchu partyzanckiego na terenie powiatu chojnickiego. W 2013 roku w Szymbarku zaprezentował kronikę kombatancką dotyczącą udziału leśników w konspiracji Gryfa Pomorskiego.

Dzięki jego staraniom w 2015 roku zaktualizowano tablicę poświęconą Leonowi Wańtowskiemu – kierownikowi Szkoły Powszechnej w Brusach, zamordowanemu przez niemieckiego okupanta w Dolinie Śmierci w Chojnicach. W 2018 roku, we współpracy ze Zrzeszeniem Kaszubsko-Pomorskim, doprowadził także do upamiętnienia mieszkańców gminy Brusy deportowanych w 1945 roku do Związku Sowieckiego.

Był aktywnym członkiem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego oraz Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów. Współpracował m.in. ze Stowarzyszeniem Miłośników Historii Gryfa Pomorskiego „CIS” w Męcikale oraz Zaborskim Towarzystwem Naukowym w Brusach.

Za swoją działalność otrzymał liczne odznaczenia, w tym Brązowy i Złoty Krzyż Zasługi, Kordelas Leśnictwa Polskiego – najwyższe odznaczenie pracowników Lasów Państwowych, a także tytuł Zasłużonego Obywatela Gminy Brusy przyznany w 2020 roku.

Samorząd Miasta i Gminy Brusy przekazał rodzinie i bliskim wyrazy współczucia. Burmistrz Brus Witold Ossowski podkreślił znaczenie jego pracy dla zachowania pamięci o historii regionu.