Co to jest pellet? Czym się wyróżnia i czy warto założyć kocioł na pelet?

Coraz więcej osób odkrywa zalety oraz wszechstronne zastosowania pelletu jako paliwa opałowego. Pellet, zwany czasem "paliwem przyszłości", to małe, cylindryczne granule wyprodukowane z różnych surowców organicznych.

Jest to surowiec przyjazny dla środowiska, ekologiczny ze względu na minimalizację emisji zanieczyszczeń i zerowy bilans dwutlenku węgla. Jego kaloryczność oraz wydajność w procesie spalania sprawiają, że pellet jest efektywnym źródłem energii cieplnej. Niewątpliwe zalety sprawiają, że staje się on coraz bardziej powszechnym wyborem jako źródło ciepła. Czy jednak zakładając kocioł na pellet, możemy być pewni, że jest to właściwa decyzja? Przed jej podjęciem warto bliżej przyjrzeć się tej formie opału i zastanowić się, czy jest to dobry wybór.

Pellet świetnie sprawdza się jako surowiec energetyczny do ogrzewania domów. Posiada wiele cech, które sprawiają, że jest wyjątkowy. Pellet jest paliwem o wysokiej czystości. Zapewnia wysoką wydajność energetyczną, co przekłada się na efektywne ogrzewanie pomieszczeń. Jest ekologiczny, co wynika z jego naturalnego pochodzenia oraz minimalnej emisji zanieczyszczeń w trakcie spalania, a ponadto jest to odnawialne źródło energii.

Jednakże, aby w pełni zrozumieć dlaczego stanowi atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnych metod ogrzewania budynków, należy bliżej zapoznać się z tym, czym jest pellet, jak wygląda proces produkcji pelletu, z jakich surowców powstaje i jakie istnieją rodzaje pelletu oraz jakie są jego zastosowania.

Pellet to granulat opałowy, wytwarzany z biomasy, głównie z odpadów drzewnych, takich jak trociny, wióry czy pozostałości z tartaków, ale i takich surowców jak słoma, odpady rolnicze czy łupiny orzechów. Jego produkcja rozpoczyna się od poddania surowców procesowi mielenia na drobną biomasę, która następnie jest sprasowywana w cylindryczne granulki o stałej średnicy. Pozwala to na uzyskanie materiału o wyjątkowej gęstości, co nie tylko ułatwia jego przechowywanie i transport, ale przede wszystkim sprawia, że pellet jest wydajnym źródłem energii cieplnej.

Charakterystyczną cechą pelletu drzewnego jako materiału opałowego jest ekologiczny charakter. Fakt, iż jest wyprodukowany głównie z naturalnych odpadów drzewnych, sprawia, że jego spalanie generuje minimalną ilość zanieczyszczeń. Dzięki temu jest bardziej przyjazny dla środowiska w porównaniu z tradycyjnymi metodami ogrzewania. Ponadto, produkcja pelletu pozwala wykorzystać odpady drzewne, co również sprzyja środowisku i podnosi efektywność ekonomiczną producentów.

Proces produkcji pelletu rozpoczyna się od gromadzenia i starannego przygotowania surowca. To właśnie wspomniane wcześniej odpady drzew, m.in. wióry, ścinki, kora, zrębki czy trociny. Mogą to też być pozostałości po wycince leśnej. Surowiec do produkcji pelletu jest poddawany selekcji i oczyszczaniu. Chodzi o to, by nie znalazły się w nim np. zanieczyszczenia chemiczne czy metalowe, np farby czy opiłki.

Następnie surowiec należy sprasować do postaci granulatu. Jest on przetwarzany w procesie rozdrabniania i mielenia, by uzyskać odpowiednią konsystencję biomasy. Kolejnym etapem jest selekcja frakcji i ponowne dokładne oczyszczanie materiału, co gwarantuje, że surowiec jest gotowy do dalszych procesów produkcji.

Biomasa jest sprasowywana pod dużym ciśnieniem poprzez matrycę z otworami. W trakcie tego procesu, oprócz ciśnienia, istotną rolę odgrywa temperatura i siła tarcia, co powoduje, że surowiec nagrzewa się. Eliminuje to potencjalne zagrożenie rozwoju pleśni i grzybów, ale przede wszystkim redukuje wilgotność biomasy, zwiększając w ten sposób wartość opałową uzyskanego pelletu.

Efektem przerobu pod wysokim ciśnieniem odpadów jest formowanie cylindrycznych granulek, które stanowią gotowy produkt w postaci pelletu. Warto tu podkreślić, że w przypadku trocin drzew liściastych materiał jaki powstaje w wyniku sprasowania ma bardziej trwałe granule niż surowiec z drzew iglastych. Wartość energetyczna obu rodzajów pelletu jest jednak podobna.

Przygotowany opał jest pakowany do worków, zazwyczaj do pojemnych BigBagów o masie około 1000 kg (czyli 1 tony) lub mniejszych opakowań, na przykład worków po 15 czy 20 kg, w celu ułatwienia transportu i przechowywania.

Pellet wytwarzany może być z różnych materiałów. W zależności od przeznaczenia można go pozyskiwać z materiału drzewnego lub innych roślin. W pierwszym przypadku powstaje pellet drzewny. W drugim otrzymujemy pellet biomasowy. Może nim być na przykład pellet ze słomy. Wartość opałowa pelletu drzewnego jest wyższa niż pelletu z biomasy. Dlatego pellet drzewny może być efektywnie wykorzystywany do ogrzewania budynków użyteczności publicznej, zakładów, instytucji. Doskonale nadaje się do ogrzewania domu jednorodzinnego, jako mieszkalny materiał grzewczy. Pellet z biomasy jest tańszy i częściej wykorzystuje się go jako pellet przemysłowy, np. w elektrowniach.

Najwyższą wartość energetyczną mają pellety oznaczone jako EN plus A1 i EN plus A2 (EN plus oraz DIN plus to certyfikaty jakości, klasy pelletu oznaczane są literami). To pellety, w których zawartość popiołu jest najniższa. Oprócz niskiej ilości popiołu mają one również niską wilgotność. W przypadku najlepszej klasy pelletu wynosi ona mniej niż 5%. Dobry pellet (np. pellet Olczyk lub Barlinek) powinien być również zwarty, by nie pojawiały się problemy z eksploatacją pieca, takie jak na przykład zapchanie podajnika. Pellety oznaczone jako EN B to pellety przemysłowe. W ich wypadku należy się liczyć z nieco gorszymi parametrami, jeśli chodzi o spalanie pelletu.

Kotłownia z piecem na pellet jest zdecydowanie czystsza niż w przypadku inwestycji w piec na węgiel czy drewno. Raz na kilka dni warto przeczyścić kocioł ze względu na to, że niewielka ilość popiołu w czasie spalania pelletu jednak powstaje. Co do zasady jednak spalanie pelletu jest niemalże bezobsługowe. Pellet należy tylko odpowiednio składować - trzeba mieć odpowiednio duże pomieszczenie w domu, by w dobrych warunkach przechowywać ten materiał opałowy.

Tona pelletu nie jest tak wartościowa energetycznie jak paliwa kopalne. Jednocześnie jest jednak tańsza. Ekogroszek kosztuje więcej i trudniej go pozyskać. Podobnie jest w przypadku oleju opałowego czy gazu. Wiele jednak zależy od tego, jakie są uwarunkowania na lokalnym rynku. Co istotne, użycie pelletu jest korzystne dla środowiska. Emisja dwutlenku węgla ma zerowy bilans, a ponadto pellet nie zawiera innych szkodliwych związków chemicznych, np. tlenków siarki.

Z tych wszystkich względów pellet to opał opłacalny i ekologiczny. Decydując się na kocioł na pellet warto wziąć pod uwagę wady i zalety pelletu oraz ceny innych surowców, jednakże na pewno jest to materiał opałowy wart rozważenia.