Letni sezon artystyczny w Dzięglu rozpoczęty. Spektakl i debata o męskiej depresji w Centrum Kukły Polskiej

W środę, 1 lipca 2026 roku, w Centrum Kukły Polskiej w Dzięglu zainaugurowano letni sezon artystyczny wydarzeniem pod nazwą Noc Teatru. W programie znalazł się pokaz spektaklu „Judasz” w wykonaniu Walny-Teatru, wernisaż wystawy rzeźby oraz spotkanie autorskie z dziennikarzem Argymirem Iwickim wokół jego książki dotyczącej problematyki męskiej depresji. W dyskusji panelowej, obok autora i twórców, uczestniczyła psychoterapeutka Mira Gosc Gosc. Wydarzenie zorganizowano w przestrzeni zaadaptowanego gospodarstwa wiejskiego przy adresie Dzięgiel 4.

Głównym punktem inauguracji sezonu był autorski spektakl „Judasz”, zaprezentowany na małej scenie przez Walny-Teatr. Twórca Centrum Kukły Polskiej, lalkarz i reżyser Adam Walny, połączył siły z chojnickim dziennikarzem i pisarzem, którym jest Argymir Iwicki. Efektem tej współpracy stało się wydarzenie skupione wokół kondycji ludzkiego umysłu. Zbieżność tematyczną widowiska teatralnego i problematyki poruszanej w książce Iwickiego podkreślał sam gospodarz.

Z perspektywy literackiej, postać sceniczna zyskała nowy kontekst.

Spektakl spotkał się z dużym zainteresowaniem publiczności, która wypełniła salę, zajmując miejsca aż po progi drzwi, i nagrodziła twórcę oklaskami na stojąco.

Pretekstem do głębszej dyskusji stała się publikacja chojnickiego dziennikarza, w której opisuje on własne zmagania z chorobą oraz przytacza dziewięć historii innych osób po kryzysie psychicznym. Z statystyk zawartych w przedmowie wynika, że mężczyźni, choć rzadziej diagnozowani, znacznie częściej giną w wyniku prób samobójczych. Autor przyznał, że początkowo nie planował tej publikacji, a bodźcem stała się rozmowa ze znajomą podczas zbierania borówek oraz postępy w terapii. Pierwsze podejrzenie choroby pojawiło się u niego znacznie wcześniej.

Wskazał również, że leki pomagają wyciszyć układ emocjonalny, by do głosu doszły racjonalne argumenty, lecz nie wykonają całej pracy za pacjenta, ponieważ źródła problemów u wszystkich bohaterów jego książki tkwiły w trudnych doświadczeniach z dzieciństwa.

W debacie istotny głos zabrała psychoterapeutka Mira Gosc Gosc, która zwróciła uwagę na problem stygmatyzacji oraz mylenia depresji ze zwykłą chandrą czy melancholią. Podkreśliła, że depresja jest poważną chorobą śmiertelną i według Międzynarodowej Organizacji Zdrowia stanowi drugą przyczynę zgonów na świecie. Zauważyła, że o ile ludzie nie wstydzą się chorób kardiologicznych czy cukrzycy, o tyle przed pójściem do psychiatry powstrzymuje ich lęk i wstyd.

Terapeutka apelowała, by do osób cierpiących nie kierować niefortunnych sformułowań typu "weź się w garść" czy "inni mają gorzej", lecz reagować na takie objawy jak izolacja, bezsenność, gwałtowny spadek wagi czy unikanie kontaktu i kierować je do specjalistów.

Uczestnicy dyskusji poruszyli także problem specyfiki męskiego kryzysu, w którym tradycyjny prototyp mężczyzny – silnego, walczącego i niepłaczącego – blokuje umiejętność nazywania emocji. Psychoterapeutka opisywała ukryte symptomy u mężczyzn, do których zaliczyła ucieczkę w alkohol, ryzykowną jazdę samochodem, nagłą frustrację i krzyk na bliskich czy problemy seksualne. W kontekście radzenia sobie z traumą Adam Walny przywołał swoje dawne doświadczenia z pracy z pacjentami w szpitalu psychiatrycznym, gdzie tworzył metaforyczne "misie ratujące życie" oraz portrety estetyczne bazujące na kolorach i kształtach. Rozmówcy zgodnie uznali, że szeroko pojęta arteterapia – poprzez teatr, malarstwo czy pisanie – jest skutecznym narzędziem pomocowym. Jako przykład podano Vincenta van Gogha, który mimo głębokich kryzysów tworzył wybitne dzieła.