„Orzeł – Pogoń – Archanioł”. Symbole Powstania Styczniowego na nowej wystawie

Chojnickie Centrum Kultury zaprasza na wystawę poświęconą Powstaniu Styczniowemu z lat 1863–1864, jednemu z najważniejszych wydarzeń w historii polskich dążeń niepodległościowych. Ekspozycja zatytułowana „Orzeł – Pogoń – Archanioł. Powstanie Styczniowe 1863–1864” koncentruje się na symbolice narodowej i duchowej, która towarzyszyła powstańcom w czasie walki z rosyjskim zaborcą.

Orzeł, Pogoń oraz Archanioł, obecne na medalach, znakach i pamiątkach z epoki, nie były jedynie emblematami politycznymi. Niosły ze sobą przesłanie wiary, nadziei i jedności narodów dawnej Rzeczypospolitej. W realiach niewoli stawały się znakiem oporu, a zarazem wyrazem niezłomnego ducha i przywiązania do wspólnej tradycji.

Wystawa ma charakter zarówno historyczny, jak i refleksyjny. Jest hołdem dla uczestników Powstania Styczniowego oraz próbą ukazania, jak ogromną rolę odgrywały symbole w budowaniu i podtrzymywaniu narodowej tożsamości. Autorem prezentowanej kolekcji jest historyk i kolekcjoner Bogdan Kuffel, który poprzez medale i inne artefakty ze swoich zbiorów przybliża kluczowe postacie oraz wydarzenia związane z powstaniem.

Powstanie Styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863 roku na terenach Królestwa Polskiego i objęło ziemie zaboru rosyjskiego. Miało charakter wojny partyzanckiej i było największym polskim zrywem narodowym XIX wieku. Choć zakończyło się klęską w październiku 1864 roku, postawa walczących stała się trwałym symbolem patriotyzmu i poświęcenia dla kolejnych pokoleń Polaków.

Szczególne miejsce na wystawie zajmuje udział Filomatów Chojnickich, którzy wzięli udział w powstaniu i oddali krew za Ojczyznę. Byli to:
Franciszek Bonin, Franciszek Kurowski, Korneli Lipiński, Antoni Muchowski, Franciszek Studziński oraz Kazimierz Stencel. Ich losy zostały utrwalone także w literaturze regionalnej – profesor Gimnazjum Chojnickiego Stefan Bieszek poświęcił im dramat pt. „Tobie – Ojczyzno”.

Ekspozycja pokazuje również, że Powstanie Styczniowe nie ograniczało się wyłącznie do walk zbrojnych. Było obecne w literaturze, malarstwie, a nawet modzie. Zwiedzający mogą zobaczyć rzadko spotykaną biżuterię patriotyczną, grafiki przedstawiające umundurowanie i sceny z powstania oraz reprodukcję cyklu „Polonia” – dziewięciu czarno-białych rysunków autorstwa Artura Grottgera.

Wystawa będzie dostępna do 28 lutego 2026 roku, w godzinach funkcjon