Historia ochrony Lasów Mirachowskich - działania ochronne, rezerwaty, potrzeba parku narodowego. Propozycje, petycja, wsparcie społeczności i naukowców.

Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze, wspierana przez lokalnych działaczy i naukowców, uruchomiła petycję w sprawie utworzenia Kaszubskiego Parku Narodowego, jednego z najdłużej powstających parków narodowych w Polsce.

Historia ochrony tego obszaru sięga początków XX wieku, kiedy to botanik prof. Adam Wodziczko i dr Feliks Krawiec, przyrodnicy z Poznania, oraz Gdańskie Towarzystwo Przyrodnicze podjęli działania na rzecz ochrony Lasów Mirachowskich.
 

Już w 1916 roku znany gdański badacz przyrody Hugo Conventz doprowadził do powołania torfowiskowych „rezerwatów zupełnych” nad Jeziorem Wielkim, na Staniszewskim Błocie oraz nad Jeziorem Turzycowym, które dziś są częścią rezerwatu „Kurze Grzędy”. Po II wojnie światowej badania przyrodnicze na tym obszarze były kontynuowane, a w latach dziewięćdziesiątych kwestia utworzenia parku narodowego została ponownie podniesiona przez grupę osób związanych z Zarządem Parków Krajobrazowych w Gdańsku, w tym Andrzeja Garbalewskiego, Grzegorza Szmytkowskiego i Sławomira Zielińskiego.

W ramach prac nad „Planem ochrony Kaszubskiego Parku Krajobrazowego”, realizowanych przez zespół pod kierownictwem dr. Feliksa Pankau i dr. Macieja Przewoźniaka, ustalono, że już w okresie międzywojennym wysunięto koncepcję ochrony terenów odpowiadających obszarowo obecnemu KPK w formie parku narodowego. Niestety, koncepcja ta nie została zrealizowana, co uznano za dużą stratę dla ochrony przyrody na tym terenie.

W 2023 roku Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze opublikowała opracowanie poświęcone propozycjom uzupełnienia sieci obszarów chronionych w Polsce o nowe parki narodowe. Wśród zaproponowanych parków znalazł się również Kaszubski Park Narodowy, którego obszar miałby obejmować około 7500 hektarów. Radosław Michalski, prezes fundacji, podkreśla, że tylko 1% terytorium Polski jest chroniony przez parki narodowe, co jest zdecydowanie za mało. Lasy Mirachowskie zasługują na lepszą ochronę, dlatego fundacja postanowiła wesprzeć apel ponad 50 naukowców, którzy popierają utworzenie Kaszubskiego Parku Narodowego.

Lasy Mirachowskie, czyli kompleks leśny na północnym obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, obejmują zespół jezior potęgowskich i osiem rezerwatów przyrody: Staniszewskie Zdroje, Kurze Grzędy, Lubygość, Leśne Oczko, Staniszewskie Błoto, Szczelina Lechicka, Żurawie Błota i Jezioro Turzycowe. Mimo że te rezerwaty chronią około 8,3% powierzchni regionu, nie jest to wystarczająca ochrona dla tak cennego przyrodniczo obszaru. Kaszubski Park Krajobrazowy nie zapewnia pełnej ochrony rejonu Lasów Mirachowskich, stąd potrzeba utworzenia parku narodowego.

Petycja Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze, dostępna do podpisania online (LINK DO PETYCJI), ma na celu zebranie 7500 podpisów, symbolizujących liczbę hektarów, które mogłyby być chronione przez nowy park narodowy. W apelu do władz, sygnatariusze podkreślają wyjątkowe walory przyrodnicze, krajobrazowe i kulturowe tego terenu oraz konieczność lepszej ochrony tych zasobów.

Mieszkańcy Kaszub, wspierani przez naukowców i organizacje ekologiczne, mają nadzieję, że ich starania przyczynią się do powstania Kaszubskiego Parku Narodowego, który będzie chronił unikalne walory tego regionu dla przyszłych pokoleń.