Chojnice przypomniały o trudnej historii. Promocja książki Helmuta Walsera Smitha „Kręgi przemocy”

Wczoraj, 8 maja 2025 r., w sali obrad Urzędu Miejskiego w Chojnicach odbyła się promocja książki Helmuta Walsera Smitha „Kręgi przemocy. Morderstwo i antysemityzm w niemieckim miasteczku”. Wydarzenie zgromadziło mieszkańców zainteresowanych nie tylko lokalną historią, ale także tematyką przemocy i antysemityzmu w szerszym, europejskim kontekście. Książkę wydało Wydawnictwo Drzazgi z Okonin pod Śliwicami.

Spotkanie poprowadził Marcin Szopiński, a jego gośćmi byli Kazimierz Jaruszewski i Piotr Skorupski, którzy przybliżyli słuchaczom tło jednego z najbardziej wstrząsających wydarzeń w historii Chojnic — morderstwa Ernsta Wintera w marcu 1900 roku. Opowiedziano o dramatycznych wydarzeniach: odnalezieniu okaleczonych zwłok, licznych zeznaniach obciążających lokalnych Żydów, napięciach społecznych, pogromach i interwencji wojska z Grudziądza.

Prelegenci podkreślali, że wydarzenia z 1900 roku rozgrywały się w mieście, które liczyło wówczas niespełna 10 tys. mieszkańców, z czego połowę stanowili ewangelicy, nieco ponad 40% katolicy, a około 8% — Żydzi. Szczególną uwagę zwrócono na przestrzenie miasta, które są „niemymi świadkami” tamtych wydarzeń: jezioro Zakonne, ulice Gdańska, Bankowa czy nieistniejąca już dawna synagoga przy rogu Sukienników i Bankowej.

Podczas dyskusji przywołano także szerszy kontekst — jak sprawa z Chojnic była wykorzystywana przez nacjonalistyczne gazety w Niemczech, jak wywołała demonstracje w innych miastach regionu i jak dotarła aż do debat parlamentarnych w Berlinie.

Kazimierz Jaruszewski podkreślił:

Organizatorem wydarzenia była Miejska Biblioteka Publiczna w Chojnicach. Spotkanie odbyło się w roku jubileuszu 750-lecia pierwszej wzmianki o Chojnicach.