Chojnicki archeolog na tropie tajemnicy. Odkryto polską kwaterę w Łambinowicach

Tegoroczne prace archeologiczne w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach doprowadziły do odnalezienia nieznanych dotąd grobów polskich żołnierzy. Badania, prowadzone od czerwca 2026 r. na Starym Cmentarzu Jenieckim, pozwoliły na natrafienie na obiekty grobowe ze szczątkami oraz fragmentami polskiego wyposażenia wojskowego. Nad badaniami czuwa chojnicki archeolog Dawid Kobiałka, a całość dokumentuje Daniel Frymark.

Przez dziesięciolecia miejsce pochówku polskich jeńców wojennych zmarłych w obozie Lamsdorf pozostawało nieznane. Choć w latach 1939–1945 przez tamtejszy stalag mogło przejść nawet 70 tysięcy Polaków – w tym obrońcy z września 1939 roku oraz uczestnicy powstania warszawskiego – do tej pory nie wskazano dokładnej lokalizacji ani jednego polskiego grobu.

Przełom przyniósł rok 2026 i wnikliwa praca badaczy, którzy skonfrontowali archiwalne dokumenty ze zdjęciami lotniczymi oraz nowoczesnymi metodami pomiarów archeologicznych. 

Podczas prac na Starym Cmentarzu Jenieckim badacze odsłonili dwa rzędy prostokątnych obiektów grobowych z zachowanymi fragmentami kamiennych obstaw. Po otwarciu trzech z nich odnaleziono trumny ze szczątkami.

W grobie oznaczonym numerem 4 natrafiono na artefakty, które jednoznacznie wskazują na polską przynależność państwową pochowanego żołnierza. Były to guziki wz. 28/33 z wizerunkiem orła oraz połówka aluminiowego nieśmiertelnika wz. 31 – znaku tożsamości noszonego przez żołnierzy w 1939 roku. Odnaleziony nieśmiertelnik przekazano do konserwacji, a odczytanie jego treści może pozwolić na imienną identyfikację zmarłego. Odkrycie to uzasadnia przypuszczenie, że natrafiono na całą „polską kwaterę”.

Odnalezione kości poddawane są szczegółowym ekspertyzom antropologicznym oraz sądowo-medycznym. Tegoroczny etap badań przyniósł także ustalenia dotyczące innych pochówków. Precyzyjniej zlokalizowano masowe groby jeńców radzieckich oraz natrafiono na kwaterę około 40 pojedynczych grobów z okresu I wojny światowej. Ponadto w jednym z wykopów odnaleziono szczątki co najmniej dwóch osób noszące ślady spalenia i uszkodzeń mechanicznych, których pochodzenie jest wyjaśniane.

Prace w Łambinowicach mają zakończyć się 24 lipca 2026 r. Są one realizowane przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych oraz Stowarzyszenie Przyjaciół CMJW w ramach projektów wspieranych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorząd Województwa Opolskiego.