Swornegacie: historia, etymologia nazwy, zabytki i atrakcje - kaszubskie sołectwo na terenie Parku Krajobrazowego, bogata historia, kościół św. Barbary, Kaszubski Dom Rękodzieła Ludowego, osoby związane, turystyka.

Swornegacie, znane również w języku kaszubskim jako Swòrnégace, to malownicza wieś położona w gminie Chojnice. Z liczbą ludności wynoszącą 1193, Swornegacie są jednym z najpiękniejszych zakątków historycznej krainy Kaszub.

Wieś jest siedzibą dużego obszaru sołectwa Swornegacie, który obejmuje także takie miejscowości jak Chociński Młyn, Drzewicz, Grzampki, Kamionka, Klucza, Kokoszka, Kurczewo, Małe Swornegacie, Owink, Płęsno, Sepiot, Śluza, Wączos, Zbrzyca i Wielkie Zanie. Swornegacie leżą na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego, nad rzeką Brdą i Jeziorem Karsińskim, sąsiadując z Parkiem Narodowym Bory Tucholskie. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 236, która łączy Konarzynki z Brusami, a połączenie z centrum Chojnic umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linia nr 1).

Etymologia nazwy
Nazwa Swornegacie ustaliła się w XIX wieku i pochodzi od dwóch kaszubskich słów: "swora" (warkocz pleciony z korzeni sosnowych) oraz "gace" (umacnianie brzegów jezior i rzek). W dokumentach historycznych wieś pojawia się pod różnymi nazwami, m.in. Sworinagac (1272), Sworinagaht (1275), Sworinagacz (1291-1303), Swornegacz (1382, 1400), Swornogać (1664), Swornigacie (1967) i Swornegacie (1972).

Historia
Swornegacie mają bogatą historię sięgającą czasów średniowiecza. Prawdopodobnie około 1255 roku, za sprawą księcia pomorskiego Mściwoja II i jego żony Judyty, w wiosce został ulokowany erem św. Jan Chrzciciela należący do augustianów. Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z dokumentu papieża Grzegorza X z 5 kwietnia 1272 roku.

Wieś przeszła przez ręce książąt gdańskich, Piastów i Przemyślidów, by w 1308 roku wejść w skład państwa krzyżackiego. W 1466 roku, na mocy II pokoju toruńskiego, Swornegacie powróciły do Królestwa Polskiego. W XVIII wieku, w wyniku pożaru, spłonął drewniany kościół, który wzniesiono na nowo w 1812 roku. Obecny, murowany kościół pw. św. Barbary, został zbudowany w latach 1913-1916.

W czasie II wojny światowej, wieś była miejscem walk i okupacji, a wielu jej mieszkańców straciło życie. Po wojnie Swornegacie rozwijały się dynamicznie, zyskując na znaczeniu jako ważny ośrodek kulturalny i turystyczny.

Zabytki i atrakcje
W Swornegaciach znajduje się neobarokowo-modernistyczny kościół pw. św. Barbary, wpisany na listę zabytków NID. Wieś może się również pochwalić Kaszubskim Domem Rękodzieła Ludowego, który powstał pod koniec 2004 roku. Jest to miejsce, gdzie eksponowane są pamiątki i dobra kulturowe kaszubskiej wsi, a także narzędzia i sprzęty używane dawniej w gospodarstwie domowym i przy uprawie roli.

Osoby związane ze Swornegaciami
Swornegacie są miejscem, z którego pochodzą osoby znane i zasłużone. Należą do nich m.in. Bolesław Drewek, brązowy medalista olimpijski w wioślarstwie z 1928 roku, Johann Ollik, członek ruchu oporu przeciwko III Rzeszy, Joachim Joachimczyk, fotoreporter i uczestnik powstania warszawskiego, oraz Zygmunt Meyer, naukowiec i polityk.

Swornegacie to nie tylko wieś o bogatej historii, ale również miejsce, które oferuje liczne atrakcje turystyczne i kulturalne. To idealne miejsce na wypoczynek w otoczeniu pięknej przyrody i kaszubskiej tradycji.