Debata o pamięci i tożsamości. Prof. Cezary Obracht-Prondzyński w Chojnicach

– To nie kwestia niewiedzy – podkreślił prof. Obracht-Prondzyński. – Każdy, kto chciał, w piętnaście minut mógł znaleźć rzetelne informacje o udziale Pomorzan w Wehrmachcie. Problemem nie jest brak wiedzy, ale polityka, która instrumentalnie wykorzystuje pamięć i historię.

Reklama

– Były groźby, pogarda, nienawiść. Ten potencjał może być skierowany przeciwko każdemu: migrantowi, osobie LGBT, Kaszubowi czy Niemcowi. Ktokolwiek zostanie wskazany, staje się wrogiem. I wtedy „jedziemy z koksem” – mówił.

– To było złe wrażenie. Trudne tematy wymagają odwagi, a tej odwagi zabrakło – podkreślił.

Reklama

– Marzę o demokratycznej kulturze pamięci. Takiej, która uznaje pluralizm doświadczeń, a nie tylko heroizuje i przedstawia Polaków jako wyłącznie bohaterów lub ofiary – mówił. – Ofiary także potrafią krzywdzić. W życiu codziennym i w historii.

– To ona decyduje, kto należy do wspólnoty, a kto zostaje z niej wykluczony. Kto ma prawo mówić, a kto jest „obcym”. To potężne narzędzie polityczne, bo pozwala kształtować granice naszej tożsamości – tłumaczył.

Reklama

– Fakty stają się ciężarem, bo wymagają zmierzenia się z rzeczywistością. Łatwiej jest budować narrację na uproszczeniach i ideologii. To prowadzi do zakłamania, a życie w zakłamaniu zawsze otwiera przestrzeń do manipulacji – ostrzegał.

– Jesteśmy niepewni swojej tożsamości. Może i lubimy myśleć, że husarskie skrzydła wystają nam z pleców, ale wiele rzeczy nie przechodzi nam przez gardło. A musimy przestać się bać. Mówić, pytać, dyskutować. Bo tylko tak będziemy dojrzalszą wspólnotą – podsumował.