Siedmiu zginęło w okolicach Męcikała. Bronili bunkra

21 marca 1944 roku to dzień, w którym dziewięcioosobowy oddział "Cis" pod dowództwem Henryka Grabosza, poświęcił się w walce z nazistowskim okupantem pod Męcikałem, broniąc bunkra "Zielony Pałac".

Siedmiu odważnych partyzantów zginęło, ale ich poświęcenie i heroizm na polu chwały pozostanie na zawsze w naszej pamięci. W wyniku walk w 1944 roku zginęło siedmiu partyzantów z oddziału "Cis": Józef Dorawa, Edmund Kroplewski, Franciszek Lesman, Józef Mrozik, Stanisław Przytarski, Leon Szutenberg i Wojciech "Jan" Wirkus. Historię konspiracyjnej organizacji z "Zielonego Pałacu" przypomina pomnik znajdujący się w Męcikale oraz odrestaurowany w lesie bunkier.

Podczas wtorkowej uroczystości hołd złożyły liczne delegacje, w tym samorządowcy, przedstawiciele nadleśnictw, stowarzyszeń i organizacji, a także dyrektorzy, nauczyciele i uczniowie szkół z gminy Brusy. Modlitwę w intencji poległych partyzantów odmówił ks. Jacek Halman, proboszcz Parafii Ducha Świętego w Borowym Młynie. Uroczystość, której organizatorem był Stowarzyszenie Miłośników Historii Gryfa Pomorskiego "Cis" z Męcikała, była poświęcona pamięci tych, którzy oddali swoje życie za wolność i niepodległość.

Uroczystość poprowadził Wojciech Derewiecki, prezes Stowarzyszenia Miłośników Historii Gryfa Pomorskiego „Cis” z Męcikała, które jest organizatorem obchodów rocznicowych.

Współczesna organizacja „Cis”, licząca czterdzieści osób, kultywuje pamięć o tej konspiracyjnej organizacji cywilno-wojskowej od 2009 roku. Członkowie stowarzyszenia rekonstruują wydarzenia historyczne w inscenizacjach plenerowych na całym Pomorzu, utrzymują kontakty z rodzinami partyzantów, opiekują się miejscami pamięci, odnawiają tablice pamiątkowe i szlaki partyzanckie, prowadzą lekcje szkolne dla dzieci i młodzieży, biorą udział w produkcjach filmowych o tematyce historycznej, uczestniczą w uroczystościach upamiętniających Gryfa Pomorskiego, wspierają zaprzyjaźnione organizacje rekonstrukcyjne oraz oprowadzają wycieczki po miejscach związanych z historią Borów Tucholskich.