Zmarł Norbert Jażdżewski - chojnicki architekt i planista

26 grudnia 2025 roku zmarł Norbert Jażdżewski, architekt i planista urbanistyczno-przestrzenny. Urodził się i mieszkał w Chojnicach. Był autorem architektury powojennego modernizmu, w tym modernistycznych domów i pomników w Chojnicach i na Pomorzu. Wyjątkowy i wspaniały człowiek i architekt, planista, modernista, humanista, żeglarz. Niezwykły intelekt i rozmówca. Będzie Go ogromnie brakowało. Wraz z Nim odchodzą Chojnice.

Norbert Jażdżewski jest autorem i zaprojektował m.in. Pomnik Floriana Ceynowy, Pomnik Obrońcom Chojnic, Pomnik Polaków Więzionych w Zakładzie Poprawczym i Zamordowanych w Latach 1939-1940 i 1945 w Dolinie Śmierci, Pomnik Nagrobny Albina Makowskiego, tablicę pamiątkową Zrywu Mieszkańców Gochów w Lutym 1920 Roku w Borowym Młynie, czy Pomnik Pamięci 4 Nieznanych Poległych Żołnierzy Polskich 1939 1945 w Krojantach.

Pomnik Floriana Ceynowy, 1975 / Fot. Monika Szczukowska

Jest autorem modernistycznego “Witacza” w Chojnicach oraz “Witacza” Miasta i Gminy Czersk.

Szczególnie rozpoznawalne są jego autorstwa kompozycja rzeźbiarska w Sali Obrad Ratusza w Chojnicach, tablica fundacyjna Pomnika Kultury Kino-teatru w Chojnicach, znak graficzny i identyfikacja wizualna dla siedziby Banku Spółdzielczego w Chojnicach, postmodernistyczny mur okalający kościół Matki Bożej Królowej Polski w Chojnicach, czy znak graficzny oraz logotyp Chojnickiego Klubu Żeglarskiego, jak i sztandar Chojnickiego Klubu Żeglarskiego.

Pomnik Polaków Więzionych w Zakładzie Poprawczym i Zamordowanych w Latach 1939-1940 i 1945 w Dolinie Śmierci, 1985 / Fot. Monika Szczukowska

Norbert Jażdżewski był architektem modernistycznych domów i budynków. Przez wiele lat pracował w Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej w Bydgoszczy z oddziałem w Chojnicach, gdzie m.in. zajmował się planowaniem miejscowości Charzykowy jako wsi rolniczo-letniskowo-turystycznej. Zaprojektował również w Charzykowach kultową kawiarnię “Pod Kominkiem” z otwartym paleniskiem - miejsce spotkań braci żeglarskiej i wodniacko-studenckiej, oraz punkt obserwacyjny na plaży dla służb z wieżą, pawilonem i ściennym malowidłem.

Chojnice zawdzięczają Norbertowi Jażdżewskiemu również deptak ulicy Kościuszki, Starego Rynku i ulicy 31 Stycznia oraz wyłączenie ich z ruchu samochodowego - to on jest autorem tego rewolucyjnego jak na lata 60-te, i do dzisiaj, urbanistycznego pomysłu i idei. Stanowiło to odpowiedź na rozwiązanie potrzeb ówczesnych władz miasta, w tym na uatrakcyjnienie zarazem centrum miasta jak i wyeksponowanie jego starówki oraz na ochronę konserwatorską średniowiecznej bramy człuchowskiej.

Pomnik Obrońcom Chojnic, 1984 / Fot. Monika Szczukowska

Pomnik Floriana Ceynowy wraz z jego skwerem autorstwa Norberta Jażdżewskiego i sąsiadujący z nim Pomnik Polaków Więzionych w Zakładzie Poprawczym i Zamordowanych w Latach 1939-1940 i 1945 w Dolinie Śmierci są obecnie procedowane przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku do ochrony jako zabytki i wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków z urzędu oraz na prośbę historyka sztuki Moniki Szczukowskiej.

 “Witacz”, 1973-1975 / Fot. materiały Gminy Miejskiej Chojnice

W 2022 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wraz z Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku na podstawie dorobku architektonicznego Norberta Jażdżewskiego przyznali w ramach programu pn. „Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2022” fundusze na zabytkową konserwację trzech "Witaczy" w Chojnicach, które powstały w latach 1973-1975.

Monika Szczukowska