140 lat od urodzin Jana Karnowskiego. W programie uroczystości kwiaty i część artystyczna

W Brusach odbędą się uroczystości upamiętniające 140. rocznicę urodzin Jana Karnowskiego – poety kaszubskiego, prawnika, sędziego i jednego z najważniejszych ideologów ruchu Młodokaszubskiego. Wydarzenie zaplanowano na 18 maja przy pomniku pisarza.

Obchody rozpoczną się w poniedziałek 18 maja 2026 roku o godz. 10.30 przy pomniku Jana Karnowskiego w Brusach. Jak wynika z opublikowanego plakatu, w programie przewidziano złożenie kwiatów, okolicznościowe wystąpienia oraz część artystyczną. Organizatorami wydarzenia są samorząd Brus, Centrum Kultury i Biblioteki im. Jana Karnowskiego w Brusach oraz Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie oddział w Brusach.

Jan Karnowski urodził się 16 maja 1886 roku w Czarnowie koło Brus, na terenie dzisiejszego powiatu chojnickiego. Był jedną z najważniejszych postaci kaszubskiego życia intelektualnego początku XX wieku. Znany pod pseudonimem literackim Wôś Budzysz, zapisał się jako poeta, publicysta, badacz Pomorza i działacz społeczny.

Edukację rozpoczął w rodzinnych stronach, następnie uczył się w Pelplinie i Chojnicach. W chojnickim gimnazjum angażował się w działalność tajnego koła filomatów. Studiował teologię, ale ostatecznie wybrał prawo, które ukończył na uniwersytecie we Wrocławiu.

Był zaangażowany w działania na rzecz polskości Pomorza i uczestniczył w walce o niepodległość. W okresie międzywojennym pracował jako prawnik i sędzia okręgowy w Chojnicach.

Jako twórca literacki debiutował w 1910 roku tomikiem „Nowotné spiéwë”. Publikował także na łamach regionalnych pism, m.in. „Gryfa”, a także redagował „Mestwina”. Jego twórczość koncentrowała się wokół Kaszub, historii regionu i tożsamości mieszkańców.

Jan Karnowski bywa nazywany „sumieniem regionalizmu kaszubskiego”, ponieważ jego działalność miała znaczący wpływ na zachowanie języka i świadomości kaszubskiej.

Pamięć o nim pozostaje żywa szczególnie w rodzinnych stronach. W Brusach znajduje się jego pomnik, a jego imię noszą instytucje i miejsca związane z regionem, w tym Szkoła Podstawowa nr 7 w Chojnicach.

Jan Karnowski zmarł 2 października 1939 roku w Krostkowie koło Wyrzyska.